Uw inschrijvingen Inschrijvingen (0)

Moeilijke rijpaarden? Het bijzondere proces van Vaena

Laag onder laag, onder laag. De psyche van paarden verschilt soms niet zo erg van die van ons. Hoezo zou je denken? Wij mensen zijn toch heel anders dan paarden? Ja, voor een deel wel. Maar we vergeten dat we in essentie ook niets meer zijn dan een veredelde diersoort - en universele principes gelden voor ons allemaal!

Deze post gaat over het bijzondere traject met Vaena, een jonge IJslandse merrie van 7 jaar.
Ik ken haar nu een kleine twee jaar. Frederieke bracht haar voor het eerst mee tijdens een aantal Powers 3-daagses en besloot hierna om met Vaena deel te nemen aan de 5de graads jaaropleiding: gymnastiserend rijden.

Vaena was zonder meer een bijzonder geval. Niet de makkelijkste qua karakter en zeker alleen voor de gevorderde ruiter.
Alles aan haar was ‘out of the ordenary’.

Ze had zo’n immens sterke wil en stond bijna nergens open voor suggesties, laat staan voor samenwerking.
Vaena vond namelijk dat ze het allemaal wel alleen kon en was zo autonoom dat je haar daarin ook amper kon bereiken. Ze had een behoorlijk harde schedel en hiernaast een breed scala aan ideeën over hoe je overal onderuit kon komen en demonstratief NIET aanwezig hoefde te zijn onder de ruiter. Vroeg je links, dan kreeg je rechts. Vroeg je rechtdoor, dan wilde ze afwenden. Vroeg je een wending, dan kreeg je een spin om haar as. Vroeg je haar om aandachtig te zijn, dan gooide ze haar aandacht 100 meter verder. Tja,... ik kan nog heel lang doorgaan met deze voorbeelden...
Je begrijpt ineens waarom ik zei dat ze enkel voor de gevorderde ruiter was, hé 😉
Ze vroeg namelijk aardig wat zuivere en nauwkeurige ruiterkunst!

Vele zouden denken: “prachtig! zo’n stevig, autonoom paard. Misschien moeilijk voor de mens, maar het paard is in ieder geval onbeschadigd!"
Toch klopte dat in haar geval niet...

Zo jong? Zo onbuigzaam? Zo overtuigd van zichzelf?
Op die leeftijd is dat helemaal niet gezond. Want als je niets meer binnen laat komen van je omgeving, hoe ontwikkel je dan nog?
Wij ontwikkelen voornamelijk door onze interactie met anderen en door te dealen met de situaties waarin we ons bevinden. Met ‘real life’ zeg maar. En worden vaak op het juiste pad gehouden door de spiegel of het klankbord die deze omgeving ons biedt.
TEVEEL autonomiteit isoleert. Met jezelf als referentie - en niets anders - is het gevaar dat je ontspoort en uit balans geraakt zeer groot.

Vana sloot in de overtuiging van haarzelf deze invloeden allemaal buiten.
In het begin heeft het dan ook aardig wat sessies gekost, met een geduldige aanpak, om door deze sterk ontwikkelde laag van haar heen te komen.
Waarom ze dit ooit ontwikkeld heeft? Geen idee. Want haar opvoeding was één van de beste, in behoorlijk natuurlijke omstandigheden. Maar niet alles dat ontspoort hoeft veroorzaakt te zijn door trauma.

Nu, dit soort paarden zijn erg bevorderlijk voor je eigen creativiteit. Want voor elk idee wat ze verzinnen om je communicatie in de wind te slaan, moet je iets bieden dat tot hun doordringt. En Vaena was nogal bedrijvig daarin want ze kon zonder probleem vijf verschillende dingen op 1 bakzijde verzinnen.
Maar als je uiteindelijk overal doorheen bent geraakt, is het psychisch systeem overtuigd en krijg je het respect in dat je een waardige match bent - waardoor een paard zich veilig bij je kan voelen en je dieper toe kan laten.
Dat gebeurde dan ook uiteindelijk bij Vaena!

Nadat we door het massieve pantser heen waren, kwamen we eindelijk uit bij de diepere kernlagen. En deze waren enigszins verwonderlijk.

Want wie was ze echt? En wat zat er nu aan paard onder die harde pantserlaag?

Wel, je kan het misschien al raden? Daaronder zat een zeer kwetsbaar, en extreem gevoelig paardje… Het totaal tegenovergestelde dus!

Eenmaal bij deze kern uitgekomen, veranderde er veel qua gedrag bij haar. Vaena kreeg tijdens het rijden intense ‘reorganisatie’ schiftingen. Fascinerend en tegelijkertijd bizar om te zien. Out of the blue ging ze dan plotseling onder te ruiter stilstaan en zakte heel diep weg. Tijdens het stilstaan verplaatste ze het zwaartepunt in haar lichaam van de ene plek naar de andere. Van voor naar achter, naar alle afzonderlijke benen, … soms zakte ze bijna letterlijk door haar benen heen en werd dan weer wakker. Na zo’n reorganisatie shift had ze weer een nieuw niveau bereikt in haarzelf. Haar ‘processing’ ging dus behoorlijk diep.

Wat ook heel bijzonder was, is dat je pas na al deze processen kon voelen hoe weinig vertrouwen ze eigenlijk in haar eigen lijf had. Ze lijkt heel mooi gebouwd: compact met een stevige achterhand. Maar schijn bedriegt want ze is absoluut niet stevig. Haar achterhand was eigenlijk relatief zwak, vandaar dat er ook nooit een mooie viertak tölt uit kwam, maar altijd lateraal. Ook de draf was een gang wat ze niet kende. En ja, ik ken veel paarden die scheef en uit balans zijn, waardoor ze nodig gegymnastiseerd moeten worden. Maar bij haar was dit anders. Bij haar voelde ik een innerlijke paniek bij elke wending die ze moest maken. En dat zelfs gewoon in de stap! Een paniek voor haar eigen zwakte, onbalans, waardoor ze telkens versnelde en van zichzelf probeerde weg te vluchten.

Om haar psyche gerust te stellen en haar meer vertrouwen te geven in haar eigen potentie was het dan ook belangrijk om haar met een zeer compacte en gebundelde energie te rijden. Ook de stilte in het lichaam van de ruiter was een noodzakelijkheid. Je moest precies in je loodlijn zitten, want elke centimeter waarin je naar voren of naar achteren kwam, bracht opnieuw stress en paniek. Dit alles geeft weer hoe onzeker Vaena in essentie was. En niet verwonderlijk eigenlijk. Want al die jaren stoere buitenkant, hebben ervoor gezorgd dat ze niet ontwikkelde aan de binnenkant.

Ontroerend en aandoenlijk om te zien wat er dan eigenlijk echt lééft in zo’n paardje! De combinatie van psychisch inzicht, de juiste lichaamstaal, gymnastisering en de juiste ruiterverfijning heeft bij Vaena een hele weg geopend om steeds meer bij haar eigen authentieke zelf uit te komen. Niet te leven vanuit alle opgebouwde systemen en zelfbeschermingsmechanismes, maar vanuit puurheid. En daarvan uit te groeien.

Inmiddels zijn we zover dat ze de ruiter helemaal durft toe te laten en vertrouwen heeft dat ze alles wat ze tegenkomt in haarzelf met die ruiter uit kan werken. Ze leert zichzelf qua balans steeds beter te handhaven, en durft meer te onderzoeken in haar lichaam hoe ze haar onbalans kan oplossen i.p.v. dat ze ervan in paniek geraakt. Ze heeft inmiddels ook de draf ontdekt en draaft nu buiten lange stukken mooi en regelmatig. Op dit moment zijn we bezig met de viertakt kwaliteit in haar tölt te verbeteren door haar langer en intenser in de overgang van de stap naar de tölt te houden, waardoor je trage maar taktzuivere töltpassen krijgt. Hierdoor leert ze krachtiger te verzamelen en haar achterhand te versterken.

Vele die Vaena aan het begin van dit traject meegemaakt hadden, zouden nooit gedacht hebben dat hier zo een fijngevoelig en teer paardje in zou zitten. Maar meestal als gedrag heel extreem is aan de ene kant, zit er iets totaal anders achter aan de andere kant.

Ik schrijf deze post met zeer veel respect voor Vaena’s ruiter: Frederieke. Die dit proces met zoveel geduld, begrip, gevoel en ruiterverfijning vormgegeven heeft - en dat uiteraard nog steeds doet… Het is heerlijk om met zo’n gecommitteerde ruiter te werken die tussen de opleidingsweekenden volop bezig gaat met alles te integreren. Deze inzet maakt ook dat Vaena nu deze prachtige stappen kan maken 🙏